දේශපාලන වශයෙන් අන්ත බංකොලොත්භාවයට පත්වන ප්‍රතිගාමී බලවේගවල ඉතිහාසය පුරා දකින්නට ලැබෙන පොදු ලක්ෂණයක් තිබේ; එනම් තමන්ගේ දූෂණ වසාගැනීම සඳහා ජාතිය සහ ආගම පලිහක් කරගැනීමයි. වර්තමාන විපක්ෂයට හෝ පැරණි පාලන තන්ත්‍රයේ නෂ්ටාවශේෂයන්ට ආණ්ඩුව සමග ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති, සෞඛ්‍ය සංවර්ධනය හෝ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන සදාචාරාත්මක සංවාදයකට එළඹිය නොහැක. මන්ද එම සියලු ක්ෂේත්‍ර විනාශ කළ විත්තිකරුවන් වන්නේ ඔවුන්මය. එබැවින් ඔවුන් සිය අවසන් තුරුම්පුව ලෙස ‘සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතාව අනතුරේ’ යන පැරණි, අසාර්ථක සටන් පාඨය යළි කරළියට ගෙනැවිත් තිබේ.
මෑතකදී ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර වැනි භික්ෂූන්ගේ අධිකරණ තීන්දු මුල්කරගනිමින් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළ “සිවුර හිරේ දැමීමේ” ඝෝෂාව මෙහි කූටප්‍රාප්තියයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නීතිගරුක සමාජයක පදනම වන්නේ නීතිය සැමට සමාන වීමයි. පුද්ගලයෙකු අධිකරණයට අපහාස කිරීම හෝ වෛරී ප්‍රකාශ පතුරුවා සාමය කඩකිරීම සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි සහිතව වරදකරු වූ විට, ඔහුට හිමිවිය යුත්තේ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ සඳහන් දඬුවමයි. අපරාධය කරන්නේ ගිහියෙකුද පැවිද්දෙකුද යන්න නීතියට අදාළ නැත. බුද්ධ චීවරය යනු වැරදි කරන පුද්ගලයන්ට දණ්ඩ මුක්තිය ලබාදෙන නීතිමය ආවරණයක් නොවේ. බුදුදහම යනු පිරිසිදු විමුක්ති මාර්ගයක් මිස මැර දේශපාලකයන්ගේ පාපකර්ම වසාගන්නා තිර රෙද්දක් නොවන බව තේරුම් ගැනීමේ බුද්ධිමය පරිණතභාවය අද බෞද්ධ ජනතාව සතුය.
මෙම ආගමික උසිගැන්වීමේ සැබෑ තරම මනාව හෙළිදරව් වූයේ මහනුවරින් ආරම්භ වී කෑගල්ල හරහා කොළඹට එන්නට හැදූ ඊනියා “පාද යාත්‍රාව” තුළිනි:
- බිම් මට්ටමේ සැබෑ සංඛ්‍යාලේඛන: සති ගණනාවක් පුරා සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ලක්ෂ ගණන් සෙනඟ එන බවට මවාපෑ මෙම පාගමන මහනුවරින් පටන් ගන්නා විට මුළු එකතුව 140ක් පමණ විය (පැවිදි 65යි, ගිහි 75යි).
- කඩුගන්නාව සහ කෑගල්ලේදී දියවී යාම: කිරිවත්කුඹුරෙන් කෝපි බී, ගලවිදපු තැනින් බත් පාර්සල් කා, කඩුගන්නාව බසිද්දී පාගමනේ සිටියේ 35-40 අතර සුළුතරයකි. ඇතැම් තැන්වලදී සෙනඟ නැතිවී යාම නිසා පාගමන අතරමග නතර කිරීමට පවා සිදුවිය.
- පෞද්ගලික මාධ්‍ය මැදිහත්වීම: මිනිසුන් හතළිහක් පාරේ ඇවිදින මේ අසාර්ථක දර්ශනයට ඇතැම් පෞද්ගලික රූපවාහිනී නාලිකා සිය ප්‍රධාන ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශවල විනාඩි 25ක සජීවී කාලයක් වෙන්කළේය. පාර අයිනේ අත්අඩංගුවට පත් නිධානයක් බලන්නට රැස්වෙන මිනිසුන් පවා ‘පාද යාත්‍රාවේ ආධාරකරුවන්’ ලෙස පෙන්වීමට කැමරා කෝණ භාවිත කෙරිණි.
නමුත් අවසාන ප්‍රතිඵලය කුමක්ද? මහජනතාව මෙම නාටකය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. පාරේ යනෙන ජනතාව පවා පදිකයන් ලෙස දකුණෙන් යා යුතු මූලික මාර්ග නීතියවත් නොදන්නා මේ කණ්ඩායම දෙස බැලුවේ පිළිකුලෙනි. ශ්‍රී ලාංකේය සමාජය වසර තිහක යුද්ධයකින් සහ දශක ගණනාවක ජාතිවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ලේ හලා උගත් පාඩම් තිබේ. පැරණි හොරුන් රකින්නට යළිත් ලේ ගංගා ගලන යුගයක් නිර්මාණය කිරීමට තවදුරටත් මේ රටේ සිංහල, දෙමළ හෝ මුස්ලිම් පුරවැසියන් සූදානම් නැත.
