‘ජනරජය’ (Republic) යන්නෙහි මූලිකාර්ථය වන්නේ නීතිය ඉදිරියේ සියලු පුරවැසියන් සමාන වීමයි. එහෙත්, වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික ප්‍රභූත්වය නීතියට වඩා ඉහළින් වැජඹෙන බවක් පෙනෙන්නට තිබීම ජනරජ පරමාදර්ශයන්ට එල්ල වූ මරු පහරකි. අනුරාධපුර අටමස්ථානාධිපති පූජ්‍ය පල්ලේගම හේමරතන හිමියන්ට එරෙහිව එල්ල වූ බාලවයස්කාර දැරියක ලිංගිකව අපයෝජනය කිරීමේ චෝදනාව සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක වූ ආකාරය මෙරට පද්ධතිමය දූෂණයේ ගැඹුර මැනවින් විදහා දක්වයි.

15 හැවිරිදි දැරියක අපයෝජනය කිරීම වැනි සාහසික අපරාධයකදී පවා පොලීසිය දැක්වූ මන්දගාමී පිළිවෙත බරපතළ විවේචනයට බඳුන් විය යුතුය. වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගත හැකි මෙවැනි වරදකදී පවා, පොලීසිය අධිකරණ නියෝග ලැබෙන තෙක් ‘ලෝ ගියර්’ එකේ ක්‍රියාත්මක වීමත්, අවසානයේ ළමා රක්ෂණ අධිකාරියට සෘජුවම මැදිහත් වීමට සිදු වීමත් මගින් ගම්‍ය වන්නේ ප්‍රභූන් සම්බන්ධ නඩුවලදී නීතියේ ඇස් බැඳී ඇති බවයි.

මෙම අර්බුදය පිටුපස ඇති තවත් පැතිකඩක් වන්නේ විපක්ෂය ඇතුළු දේශපාලන අධිකාරිය අනුගමනය කළ ‘බිහිරි’ පිළිවෙතයි. සුළු සිදුවීමකදී පවා උගුර ලේ රහ වන තෙක් කෑගසන ඇතැම් සිවිල් ක්‍රියාකාරීන් සහ දේශපාලන පක්ෂ, ආගමික ප්‍රභූවරුන් සම්බන්ධ අපරාධ හමුවේ මුනිවත රැකීම පිළිකුල් සහගතය. යුක්තිය පුද්ගලයාගේ තරාතිරම මත නොව, සිදුවූ අපරාධයේ ස්වභාවය මත තීරණය විය යුතුය.

භික්ෂු සංස්ථාවේ මෙම පරිහානිය හුදෙකලා සිදුවීමක් නොවේ. 1940 දශකයේ බිහි වූ විද්වත් භික්ෂු පරපුර වෙනුවට අද වන විට ප්‍රාග්ධනයේ සහ දේශපාලනයේ මෙවලම් බවට පත්වූ, සමාජ මාධ්‍ය හරහා ජනප්‍රියත්වය සොයන භික්ෂු පිරිසක් බිහි වී තිබේ. ඇතැම් භික්ෂූන් ව්‍යාපාර, අපරාධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්වලට පවා සම්බන්ධ වීම ශාසනික මෙන්ම සමාජීය ඛේදවාචකයකි. එක්සත් ජාතික පක්ෂය, සමගි ජන බලවේගය ඇතුළු ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ සිය වාසිය සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේලා අවභාවිත කිරීම මෙම විනාශය තීව්‍ර කර ඇත.

දැන් පවතින විහාර දේවාලගම් පනත මගින් මෙවැනි තත්ත්වයන් පාලනය කළ නොහැකි බව පැහැදිලිය. ආගමික සංස්ථාව ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා රජයක මැදිහත්වීමට වඩා බුද්ධිමත් මහා සංඝ රත්නයේ මැදිහත්වීමෙන් යුත් නව කතිකාවතක් සහ ස්ථාවර නීතිමය රාමුවක් අවශ්‍යව තිබේ. පූජනීය පදවි යනු අපරාධකරුවන් සැඟවිය යුතු පළිහක් නොවේ. අපට අවශ්‍ය වන්නේ වැරදිකරුවන් සුරකින නීතියක් නොව, සැමට එක හා සමාන යුක්තිය ඉටු වන ගුණගරුක සැබෑ ජනරජයකි.

සටහන | සචිත් ලියනගේ