නීතිපති කියන්නේ මේ දිනවල නිතර ඇසෙන වචනයක් එහෙම නැත්තං තනතුරක්. ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ නීතිපතිවරු පසුගිය කාලයේ වෙනස් ආකාර වලින් මහජනතාවට පුවත් මැවුවා ඔබට මතක ඇති. ලංකාවේ සමහර අය නීතිපති, නීතිවේදීන්, අගවිනිසුරු වගේ එක එක නම් වලින් හැඳින්වෙන්නේ කාවද කියන එක ගැන හරියට දන්නේ නැහැ. එනිසා අපි කව්ද මේ නීතිපති කියන්නේ කියලා හරියටම දැනගනිමු.

අපි දන්නවා රාජ්‍යයක විධායකය ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය කියලා ප්‍රධාන ආයතන තුනක් තියනවා. අතීතයේ රජවරු සතුව තිබුණ පාලන බලය ජනතාව සතු වුණාම රජතුමාගේ තිබුණ නීති සෑදීම, රට පාලනය කිරීම, සහ නඩු විසඳීමේ බලතල ඔය කියන ආයතන වලට පවරලා දුන්නා. විධායකය – රට පාලනය කිරීම, පාර්ලිමේන්තුව හෙවත් ව්‍යවස්ථාදායකය – නීති සෑදීම, අධිකරණය- නඩු විසඳීම කියන කාර්යයන් සිදුකරන බව අපි කවුරුත් දන්නවා.

ලංකාවේ විධායකයේ ප්‍රධානියා තමයි ජනාධිපති. ජනාධිපතිට තනියෙන් ඔක්කොම වැඩ කරන්න බැරි නිසා ඇමැති මණ්ඩලයකුත් ඒ යටතේ තව තවත් නිලධාරී හා සේවක මණ්ඩලත් පත් කරලා තියනවා. එහෙම ඇමැති කෙනෙක් යටතේ ඉන්න නිලධාරී මණ්ඩලයක ප්‍රධානියෙක් තමයි නීතිපති කියලා කියන්නේ. නිලධාරී මණ්ඩලය තමයි විවිධ තනතුරු දරණ රජයේ නීතීඥවරු.

තව ඒ වගේ ඇමැති කෙනෙක් යටතේ ඉන්න නිලධාරියෙක් තමයි විභාග කොමසාරිස්, තවත් කෙනෙක් තමයි රෙජි්ස්ට්‍රාර් ජෙනරාල්. ඒ ඒ තනතුරු වලට විධායකය විසින් තමන්ගේ විධායක(පාලන) බලතල වලින් කොටසක් බෙදලා දීලා තියනවා වැඩ කරගෙන යන්න. ඒ ඒ ප්‍රධානින් තමන්ට විධායකයෙන් දුන්න බලතල තමන් යටතේ ඉන්න නිලධාරීන්ට බෙදලා දීලා තියනවා. (හැබැයි ඒගොල්ලන්ට ඕනේ විදියටම නෙවෙයි එහෙම කරන්නේ ඒවටත් නීති රීති සීමා තියනවා)

අපරාධයක් කියන්නේ රජයට එරෙහි වැරද්දක් කියලා තමයි සලකන්නේ. ඒ නිසා රජය තමයි අපරාධ නඩු වල පැමිණිල්ල මෙහෙයවන්නේ. එතකොට රජය ඒ රාජකාරිය රජයේ නීතිඥවරුන්ට පවරලා තියනවා. එනිසා ඔවුන් අපරාධ නඩුවක රජයේ පාර්ශවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා. එනිසාම තමයි කවුරු හරි රජයට විරුද්ධව නඩුවක් පැවරුවොත් එහිදීත් නීතිපති රජය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ. ( නීතිපති කිව්වට එම දෙපාර්තමේන්තුවේ සිටින වෙනත් නිලධාරීන් තමයි නඩුවලට සම්බන්ධ වෙන්නේ) ඒවගේම අපරාධයේ වින්දිතයාට/ අගතියට පත් පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් පෞද්ගලික නීතිඥවරයෙක් පෙනී ඉන්න පුළුවන් සහ අධිකරණයේ කරුණු දැක්වීමක් කරන්න පුළුවන් අවශ්‍යතාව අනුව.

අධිකරණයක් කියන්නේ මොකක්ද ? ගොඩනැගිල්ල ද, විනිසුරුවරු ද? නැහැ. නීතිය, උගත් නීතිඥවරු, ස්වාභාවික යුක්තිය, උගත් විනිසුරුවරු සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය එක්රැස් වුණු පද්ධතියක් තමයි අධිකරණය කියන්නේ. මෙහිදී අධිකරණය බලය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ උගත් විනිසුරුවරු විසින්. ඒ විනිසුරුවරුන්ගේ ප්‍රධානියා තමයි අගවිනිසුරු එහෙම නැත්තන් අග්‍ර විනිශ්චයකාරතුමා කියන්නේ. නීතිපති සහ අගවිනිසුරු කියන්නේ වෙනස් තනතුරු දෙකක්. නමුත් ලංකාවේ නීතිපති තනතුරේ සිටින තැනැත්තා ඊළඟට අගවිනිසුරු තනතුරට පත් වීමේ සම්ප්‍රදායක් තියනවා.

(Lexelon.net)